2:20 sáng - Thứ Năm Tháng Sáu 17, 2021

Nhùng nhằng tuyến dưới, tuyến trên

Điệp khúc “bị hành” vẫn còn là nỗi ám ảnh của người khám bệnh bằng thẻ BHYT

Điệp khúc “bị hành” vẫn còn là nỗi ám ảnh của người khám bệnh bằng thẻ BHYT

(Toquoc) – Những người dùng thẻ BHYT số đông là đối tượng hộ nghèo, gia đình khó khăn, họ không thể có tiền để khám theo yêu cầu, và vì thế trở thành đối tượng luôn bị “hành” mỗi khi đến bệnh viện.

Nói như BS.Nguyễn Thanh Hùng, Phó giám đốc Bệnh viện Nhi đồng I (TP.HCM), bệnh nhi đến khám tại đây bằng thẻ Bảo hiểm Y tế (BHYT) phần lớn thuộc đối tượng có thể được miêu tả bằng hai chữ “nặng” và “nghèo”.

Sáng 27/10, tại TP.HCM, Bộ Y tế phối hợp với Bảo hiểm Xã hội Việt Nam tổ chức Hội nghị Tổng kết 2 năm thực hiện Luật Bảo hiểm Y tế (2009 – 2011). Hội nghị nêu bật vấn đề làm thế nào để giảm bớt gánh nặng đối với người nghèo khi đi khám bằng thẻ BHYT.

Thẻ bảo hiểm hay thẻ bị “hành”

Suốt thời gian diễn ra Hội nghị, điệp khúc bất cập luôn được nhắc đến bởi bất kỳ đại biểu nào. Thủ tục bất cập, danh mục thuốc “trên trời”, thanh toán các dịch vụ kỹ thuật nhiêu khê, thủ tục khám trái tuyến “hành xác”… Đó là những vướng mắc được nhiều đại biểu nhắc đến.

Đại diện Sở Y tế tỉnh An Giang trần tình: “Thành phần dân cư trên địa bàn chúng tôi phần lớn là dân từ nơi khác đến, địa hình lại rộng lớn, thủ tục khám chữa bệnh cho trẻ dưới 6 tuổi hiện căn cứ vào giấy chứng sinh hoặc giấy khai sinh. Nếu trẻ sinh ra tại địa phương này nhưng sinh sống tại địa phương khác thì sao? Hiện tượng này ở An Giang nhiều lắm!”.

BS.Hùng cho biết, trên 70% bệnh nhi đến khám tại bệnh viện Nhi đồng I đến từ các tỉnh ĐBSCL, họ lên rất sớm và tập trung khám chủ yếu vào buổi sáng để tranh thủ chiều đi về quê. Tuy nhiên, thủ tục chỉ cần sai một dấu trong họ tên là họ buộc phải ngậm ngùi về quê làm lại. Trong khi đó, nhân viên BHYT không thể du di được, vì làm sai, họ sẽ bị kỷ luật.

Nói đến việc khám chữa bệnh bằng BHYT, nhiều người “ớn lạnh” khi nghĩ đến tình trạng quá tải. Thống kê chưa đầy đủ cho thấy, hơn 90% số bệnh nhân khám chữa bệnh bằng thẻ BHYT tại các bệnh viện tuyến tỉnh, tuyến trung ương phải chờ đợi từ 3 – 5 giờ cho mỗi lượt khám.

Hầu hết các bệnh viện đều quá tải, nhất là tại các bệnh viện tuyến trên. Tình trạng bệnh nhân phải chờ đợi lâu khi khám chữa bệnh, nằm chung giường còn khá phổ biến. Cơ sở vật chất, trang thiết bị, nhân lực y tế còn nhiều hạn chế, đặc biệt là tuyến y tế cơ sở, vùng sâu, vùng xa (tỷ lệ trạm y tế xã có bác sĩ mới chỉ đạt khoảng 70%).

Vấn đề bất cập ngay từ các văn bản hướng dẫn được xem là nhức nhối nhất hiện nay. Nội dung văn bản chung chung, chưa cụ thể, chưa phù hợp thực tế không những gây khó khăn cho người bệnh mà cả những đơn vị thực hiện BHYT. Đơn cử như thủ tục thanh toán cho người bị tai nạn giao thông đang rơi vào bế tắc, thông tư hướng dẫn đến thời điểm này vẫn chưa có.

Tình trạng lạm dụng quỹ BHYT cũng được nhiều đại biểu nhắc đến. Một số đại biểu bức xúc về việc các bệnh viện tuyến trên đã “ăn đứt” quỹ BHYT đối với các bệnh viện tuyến dưới. Luật BHYT hiện nay cũng chưa có quy định cụ thể về việc xử phạt các hành vi vi phạm này, do đó việc lạm dụng quỹ còn diễn ra tràn lan.

Trong quá trình quản lý, tổ chức thực hiện tại nhiều địa phương còn tồn tại khá nhiều vướng mắc. Một số địa phương phê duyệt bảng giá dịch vụ kỹ thuật không đúng quy định, cụ thể: phê duyệt giá theo cảm tính không căn cứ vào cơ cấu giá, phê duyệt trùng lặp giá nhiều loại dịch vụ khác nhau, phê duyệt vượt khung theo quy định của Bộ  Y tế…

Bất cập được xem là ảnh hưởng trực tiếp đến người bệnh là vấn đề giá dịch vụ khám chữa bệnh bằng BHYT. Hiện giá này đã quá lạc hậu, vẫn còn áp dụng bảng giá năm 1995 (chỉ 3.000 đồng/1 lần khám), trong khi thời giá hiện nay đã vượt mức giá này hàng chục lần. Người nghèo luôn là người chịu thiệt khi là nạn nhân duy nhất “gồng gánh” tất cả những bất cập của ngành.

Nhùng nhằng tuyến trên, tuyến dưới

Vấn đề nhùng nhằng khám chữa bệnh bằng thẻ BHYT giữa tuyến dưới và tuyến trên cũng được nhiều đại biểu “truy” tại Hội nghị. Đại biểu tỉnh Gia Lai bức xúc: “Gia Lai hiện có rất đông dân tộc thiểu số, địa bàn định cư lại rất xa, có nơi từ buôn, bản tới trung tâm tỉnh phải mất hàng trăm cây số, giao thông đi lại rất khó khăn. Nếu bệnh nặng, họ không đi thẳng lên bệnh viện tuyến trên mà buộc phải làm thủ tục chuyển viện từ tuyến xã, rồi tuyến huyện thì phải mất bao lâu họ mới được khám chữa bệnh!”

Đồng tình với đại diện tỉnh Gia Lai, đại biểu tỉnh Kon Tum thẳng thắn yêu cầu, phải sửa đổi làm sao để người có thẻ BHYT có thể tự do lựa chọn nơi khám cho mình, hoặc gần bệnh viện nào thì khám bệnh viện đó. “Những điều này có lợi cho người bệnh sao chúng ta không làm?”, vị đại biểu này nhấn mạnh.

Thực tế cho thấy, người dân sống tại Thị xã, hoặc các thành phố lớn như Hà Nội, TP.HCM, từ nhà cách bệnh viện tuyến trên (tuyến tỉnh, trung ương) chỉ vài bước chân, nhưng khi bệnh phải vất vả xuống tận trạm y tế phường, rồi đến quận. Điều này rõ ràng là bất cập, gây khó khăn trở ngại cho người có BHYT, mà phần lớn người sử dụng thẻ BHYT lại là người nghèo. “Mà người nghèo thường bệnh nặng”, một đại biểu ví von.

Đối với đơn vị tiếp nhận thẻ BHYT như bệnh viện, khâu lên lịch khám, hẹn khám cho bệnh nhân có thẻ BHYT cũng lắm rối ren. Đơn cử như trường hợp khám nhiều lần cho bệnh nhân ở các tỉnh xa, khi lên lịch khám lần đầu, muốn khám lần thứ 2 họ – người bệnh – buộc phải lặn lội về quê xin giấy chuyển viện từ xã, tới huyện, lên tỉnh rồi mới tới tuyến trung ương như lần đầu. Chẳng khác nào một lần khám là một lần hành xác. Chưa kể việc sai năm sinh, cái họ, thậm chí cái dấu cũng phải làm thủ tục lại lần đầu. “Sự phối hợp giữa tuyến dưới và tuyến trên kiểu như vậy liệu có được gọi là chặt chẽ không?”, một đại biểu đặt câu hỏi.

Bà Nguyễn Thị Xuyên, Thứ trưởng Bộ Y tế khẳng định, lộ trình BHYT toàn dân sẽ được thực hiện bắt đầu từ năm 2014. “Trước mắt, Bộ Y tế đề nghị lãnh đạo ngành Y tế các địa phương ngay từ bây giờ phải bắt tay xây dựng lộ trình BHYT toàn dân tại địa phương mình. Tỉnh nào có điều kiện, chúng tôi khuyến khích thành lập Phòng Quản lý BHYT các cấp”, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Xuyên phát biểu chỉ đạo.

Trả lời báo chí bên lề Hội nghị, Thứ trưởng Nguyễn Thị Xuyên chia sẻ những khó khăn hiện tại của các bệnh nhân sử dụng thẻ BHYT. Bà Xuyên cho rằng, mục tiêu Hội nghị bên cạnh việc tổng kết những kết quả đạt được sau hai năm thực hiện Luật BHYT, còn bàn thảo và ghi nhận những vướng mắc, bất cập tiến tới xóa bỏ phiền hà cho người bệnh. Ngoài ra, Thứ trưởng Nguyễn Thị Xuyên còn khẳng định, Bộ đang cân nhắc nâng mức phí được tận hưởng dịch vụ BHYT cho người dân, đặc biệt là đối tượng nghèo và cận nghèo.

Số liệu thống kê của Bộ Y tế cho thấy, năm 2010 cả nước có khoảng 52,4 triệu người có BHYT (năm 2009 là 50,1 triệu người), đạt 60% dân số cả nước với số lượt khám chữa bệnh qua thẻ BHYT đạt 106 triệu lượt. Tần suất khám chữa bệnh bình quân 2,1 lần/người/năm; trong đó, số bệnh nhân khám tại các tuyến trên chiếm áp đảo (70 – 80%) tổng số lượt khám. Theo các chuyên gia, lộ trình thực hiện BHYT toàn dân xem ra còn rất nhiều khó khăn phía trước. Theo đó, ngành Y tế và ngành Bảo hiểm Xã hội còn rất nhiều việc phải làm.

Lê Nguyễn
www.toquoc.gov.vn

Xem thêm trong: Tin bảo hiểm liên quan