3:29 sáng - Thứ Ba Tháng Bảy 1, 2014

Bảo hiểm trách nhiệm cho người “đứng mũi chịu sào”

(ĐTCK) Bảo hiểm trách nhiệm D&O được các nhà bảo hiểm xây dựng và cung cấp ra thị trường, với mục tiêu bảo vệ cho người điều hành trước rủi ro mắc sơ suất, sai phạm trong lúc điều hành DN.

Giám đốc và người điều hành (D&O) là những người “đứng mũi chịu sào”, đảm nhận công việc điều hành hoạt động của DN và gánh vác những trách nhiệm lớn trước pháp luật, trước cổ đông, nhân viên, khách hàng, cũng như trước tất cả các bên có quyền và lợi ích liên quan.

Trong quá trình lãnh đạo, điều hành DN, D&O không tránh khỏi có những lúc mắc phải các sơ suất, sai phạm, gây ra thiệt hại cho những người/những bên có liên quan, kết quả là phải bồi thường thiệt hại.

Từ thực tế đó, sản phẩm Bảo hiểm trách nhiệm D&O được các nhà bảo hiểm xây dựng và cung cấp ra thị trường, với mục tiêu bảo vệ cho D&O trước rủi ro nêu trên. Đây cũng là phương cách để giảm thiểu thiệt hại cho bản thân DN, cho cổ đông…

  Phạm vi bảo hiểm

Về cơ bản, các đơn bảo hiểm D&O có cấu trúc khá giống nhau. Tuy nhiên, do không có mẫu chuẩn tắc nên giữa các loại đơn vẫn thể hiện những chi tiết khác biệt đáng kể. Các đơn bảo hiểm D&O thường được cấu thành bởi các bộ phận sau:

- Phần A: cung cấp sự bảo vệ đối với các D&O (bao gồm cả ở quá khứ, hiện tại và tương lai) về những hành vi sai sót của họ, căn cứ theo các quy định trong nội dung hợp đồng (ngoại trừ trường hợp DN đã tiến hành bồi thường cho bên bị hại).

- Phần B: trong trường hợp DN đã đứng ra bồi thường cho các hành vi sai sót của D&O gây ra với bên thứ ba, nhà bảo hiểm sẽ tiến hành chi trả trực tiếp cho DN các khoản bồi thường này. Tuy nhiên, theo thông lệ, để được bồi thường ở phần này, tổn thất phải vượt quá một mức miễn thường (giới hạn tự bảo hiểm của người tham gia bảo hiểm, nhà bảo hiểm chỉ bồi thường khi tổn thất vượt quá mức này) đáng kể, trong khi ở Phần A, mức miễn thường là khá nhỏ.

Nhìn chung, trong Phần B, nhà bảo hiểm sẽ không bảo vệ cho những sai phạm do chính DN gây ra. Dẫu vậy, có khá nhiều công ty bảo hiểm đã bổ sung nội dung này vào nội dung hợp đồng, chẳng hạn cung cấp sự bảo đảm đối với các khiếu nại về chứng khoán, như đề cập tại Phần C dưới đây.

- Phần C: bảo hiểm cho những tổn thất của DN phát sinh từ các khiếu nại về chứng khoán của DN trong thời hạn bảo hiểm. Điều khoản này chỉ áp dụng đối với các DN đại chúng niêm yết.

    Mở rộng phạm vi bảo hiểm

Ngoài hai đối tượng bảo hiểm chính nêu trên, đơn bảo hiểm D&O còn có thể bảo hiểm cho các đối tượng/lĩnh vực sau:

- Các chi nhánh mới của DN: bao gồm chi nhánh do DN thành lập mới hoặc có được thông qua hoạt động thâu tóm, sáp nhập.

- Hoạt động điều hành bên ngoài: là việc bảo hiểm (theo yêu cầu của DN) cho các tổn thất của từng người được bảo hiểm đối với mỗi khiếu nại phát sinh từ các hành vi sai sót do họ gây ra trong cương vị D&O của các tổ chức bên ngoài DN.

- Những người thừa kế, tài sản có liên quan và đại diện theo pháp luật: nếu rủi ro xảy ra dẫn đến hậu quả là người được bảo hiểm bị mất khả năng thanh toán, bị phá sản, bị mất khả năng lao động hoặc tử vong, đơn bảo hiểm này sẽ bồi thường cho các tổn thất phát sinh từ các khiếu nại liên quan đến các tài sản có liên quan, những người thừa kế hay các đại diện pháp luật của người được bảo hiểm do các hành vi sai sót của người được bảo hiểm gây ra.

- Trách nhiệm tài sản chung: hợp đồng bảo hiểm D&O còn có thể bảo hiểm cho các khiếu nại đối với người hôn phối hợp pháp của người được bảo hiểm mà hệ quả sẽ kéo theo việc phải bồi thường bằng các tài sản chung của cả hai vợ chồng người được bảo hiểm.

   Loại trừ bảo hiểm

Một trong những điểm loại trừ chính của đơn bảo hiểm D&O là khi trách nhiệm phát sinh có yếu tố trục lợi của cá nhân các D&O. Lý do căn bản của loại trừ này là hợp đồng bảo hiểm nói chung sẽ không bảo vệ những hành vi vi phạm pháp luật. Thuật ngữ “những hành vi sai sót” là sự kiện được bảo hiểm đối với loại hình bảo hiểm D&O được định nghĩa theo thông lệ của thị trường bảo hiểm như sau: “là những hành vi sơ suất, sai sót, vi phạm cam kết, bất cẩn hoặc công bố sai lầm của các cá nhân giám đốc, cán bộ quản lý hoặc nhân viên DN trong phạm vi năng lực và nhiệm vụ của mình, mà theo đó họ có thể bị khiếu kiện do vị trí công việc của mình và chỉ vì lý do này mà thôi”.

    Như vậy, hợp đồng bảo hiểm D&O sẽ không phải là tấm lá chắn cho những dụng ý xấu có chủ định của bất kỳ ai.

Một điều khoản loại trừ quan trọng nữa của loại hình bảo hiểm này liên quan đến thời hạn tham gia bảo hiểm. Hợp đồng bảo hiểm D&O là dạng hợp đồng bảo hiểm mà sự kiện được bảo hiểm và bản thân ngày sự cố phát sinh, báo cáo hay ngày khiếu nại được chính thức gửi đến các cơ quan chức năng, đến nhà bảo hiểm và DN được bảo hiểm đều phải nằm trong thời gian hiệu lực bảo hiểm đang còn nguyên vẹn giá trị. Đơn bảo hiểm loại này được gọi là dạng đơn mà hiệu lực bảo hiểm được tính theo thời điểm khiếu nại – rất khác biệt so với các hợp đồng bảo hiểm thông thường khác, chẳng hạn như bảo hiểm hỏa hoạn, khi hiệu lực đơn được tính theo thời điểm sự cố xảy ra.

Ngoài ra, một số sự cố liên quan đến những tổn thất khác như thương tật thân thể hay ô nhiễm môi trường cũng bị loại trừ trong đơn bảo hiểm D&O, vì xét về bản chất, những rủi ro này phải được bảo hiểm bằng các sản phẩm bảo hiểm khác.

Thanh Nam – Trung Kiên, Công ty TNHH G.I.N.E.T Việt Nam
tinnhanhchungkhoan.vn

Xem thêm trong: Tài liệu chuyên môn