6:16 sáng - Thứ Năm Tháng Bảy 9, 2020

Bảo hiểm tôm nuôi: đừng tưởng dễ…

SGTT.VN – Chính sách bảo hiểm cho người nuôi thuỷ sản tưởng sẽ đem lại hy vọng cho người nuôi khi chẳng may gặp rủi ro (tôm, cá chết yểu). Thế nhưng, những người được thụ hưởng chính sách này cho rằng “đừng tưởng dễ ăn”. Bằng chứng rõ nhất là số người nhận được bảo hiểm rất ít.

Đánh đố người nghèo

Theo quy định của chính sách trên, trong tình huống xấu, hộ nghèo nuôi tôm được chi trả bảo hiểm mà không mất một khoản phí nào; hộ cận nghèo chỉ phải đóng 20%; hộ khá, giàu… cũng chỉ cần đóng 60% phí mua bảo hiểm.

Ba xã là Ngọc Tố, Hoà Tú 2, Gia Hoà 2 thuộc huyện Mỹ Xuyên (tỉnh Sóc Trăng) được chọn triển khai thí điểm chương trình bảo hiểm cho tôm và cá nuôi. Kỹ sư Phạm Hồng Nguyễn, chuyên viên phụ trách thuỷ sản và bảo hiểm tôm nuôi thuộc phòng nông nghiệp và phát triển nông thôn huyện Mỹ Xuyên, cho biết: “Chương trình đã chọn các xã có phong trào nuôi tôm phát triển mạnh, nguy cơ dịch bệnh tương đối cao để triển khai nhằm thu hút nhiều người tham gia”. Riêng tại xã Ngọc Tố, đến ngày 4.6 vừa qua có 197 hộ nghèo hoàn chỉnh hồ sơ yêu cầu bảo hiểm, chiếm khoảng 21% số hộ nuôi tôm đã thả giống. Trong số này có 84 hồ sơ đã được cấp chứng nhận bảo hiểm.

Tuy nhiên, ông Lê Thanh Bình, cán bộ phụ trách bảo hiểm tôm xã Ngọc Tố cho hay, vừa qua tôm nuôi của 17 hộ có chứng nhận bảo hiểm bị chết, trong đó chỉ có sáu trường hợp báo cáo kịp thời cho công ty bảo hiểm trực tiếp đến ao nuôi lấy mẫu bệnh phẩm. Và qua phân tích bệnh phẩm chỉ có ba trong sáu trường hợp nêu trên được thông báo kết quả xét nghiệm, định bệnh trên tôm. Trớ trêu hơn khi một trong ba mẫu bệnh phẩm này cho kết quả âm tính, tức tôm nuôi không có bệnh (?)

Ông Lê Văn Hoàng ở ấp Hoà Tần, xã Ngọc Tố được chứng nhận bảo hiểm hai ao tôm với tổng diện tích 8.000m2. Dù tôm đã chết sạch nhưng đành ngậm ngùi với kết quả xét nghiệm vừa nêu. 11 hộ còn lại (trong tổng số 17 hộ) càng bối rối hơn khi họ không báo cáo tình trạng tôm chết với đơn vị bảo hiểm. Điều đáng chú ý đối với 11 trường hợp này là dù đã nộp hồ sơ yêu cầu bảo hiểm, nhưng trong quá trình chờ đợi thẩm định hồ sơ cấp giấy chứng nhận bảo hiểm tôm đã có dấu hiệu chết dần, khó giải quyết theo quy định của bảo hiểm.

Theo điều khoản giải quyết bồi thường của Bảo Việt, doanh nghiệp thực hiện bảo hiểm là Bảo Việt Sóc Trăng phải nhận được thông báo về sự kiện xảy ra trong vòng 48 giờ khi xảy ra sự kiện bảo hiểm. Hồ sơ bồi thường chỉ được xem là hợp lệ khi có đủ: bản sao hợp đồng bảo hiểm, giấy chứng nhận bảo hiểm, giấy yêu cầu bồi thường, văn bản công bố dịch và giấy xác nhận thiệt hại có chứng nhận của chính quyền… Hơn nữa, trong quá trình nuôi tôm, hộ nuôi phải đảm bảo đủ các hồ sơ liên quan: biên nhận mua tôm giống, thức ăn nuôi, nhật ký nuôi tôm, khai báo diễn biến tôm nuôi hàng tháng cho doanh nghiệp bảo hiểm…

Ông Võ Văn Chồi, phó chủ tịch UBND xã Ngọc Tố, cho rằng: “Các điều khoản ràng buộc quá ngặt nghèo đối với hộ nghèo nuôi tôm!” Khó khăn càng chồng chất khi theo quy định, nếu tôm chết được xác định cùng loại bệnh tại ba ao liên tục trên cùng một tuyến kinh thuỷ lợi mới đủ điều kiện công bố dịch ở ấp, ba điểm dịch ở ấp giống nhau trong cùng xã mới đủ điều kiện công bố dịch địa bàn xã và tương tự đối với huyện, tỉnh. Bên cạnh đó nếu địa phương nào công bố dịch, sản phẩm tôm nuôi không được phép vận chuyển ra khỏi địa bàn, ngưng thả giống ở những diện tích chưa thả giống… Như vậy khi đã công bố dịch, người nuôi tôm chưa chắc đã thoả mãn các điều kiện để được bảo hiểm, nhưng đã đồng nghĩa với việc khai tử vùng nuôi.

5.2012, toàn tỉnh chỉ có trên 30 hộ không thuộc diện nghèo và cận nghèo tham gia bảo hiểm, chiếm chưa tới 4% tổng hộ tham gia bảo hiểm. Vì sao số hộ mua bảo hiểm tôm nuôi lại ít như vậy dù được hỗ trợ phí mua bảo hiểm đến 40%? Theo phản ánh của chính quyền địa phương và nông dân, nguyên nhân chính là do chính sách bảo hiểm còn “thiếu công bằng”.

Ông Lê Tấn Siêng ở ấp Hoà Lý (xã Ngọc Tố) mua bảo hiểm 9ha tôm sú với mức phí phải đóng hơn 90 triệu đồng. Chứng nhận bảo hiểm xác lập ngày 25.3.2012 (cùng ngày thả giống) thì đến ngày tuổi thứ 25 tôm bắt đầu chết và năm ngày sau tất cả diện tích được bảo hiểm này không còn một con tôm. Trên cơ sở này, theo tính toán của Bảo Việt Sóc Trăng, tỷ lệ thiệt hại được bảo hiểm áp dụng ở mức 16% và 17%. Như vậy, số tiền được bảo hiểm của ông Siêng khoảng 345 triệu đồng. Trong khi đó, ông Hứa Thành Hưng (xã Lịch Hội Thượng, huyện Trần Đề) mua bảo hiểm cho khoảng 4ha tôm thẻ chân trắng, không may tất cả các ao tôm của ông Hưng chết trong vòng 37 – 43 ngày tuổi,
tỷ lệ thiệt hại được áp dụng đối với trường hợp này 32 – 39%. Như vậy số tiền bảo hiểm ông nhận ước tính hơn 800 triệu đồng.

Với công thức tính toán của Bảo Việt, ông Siêng nói rằng: “Người nuôi tôm thẻ chân trắng được lợi hơn khi được bảo hiểm do dịch bệnh tôm xảy ra”. Ông Siêng phân tích, tỷ lệ bảo hiểm đối với tôm thẻ chân trắng giai đoạn 55 – 59 ngày tuổi ở mức 64%; tương tự đối với tôm sú chỉ là 27%… (trong công thức tính toán). Theo ông Siêng, nếu tôm thẻ chân trắng bị dịch bệnh ở thời kỳ này, người nuôi có thể thu hoạch và thu hồi gần như đủ vốn đã đầu tư, số tiền được bảo hiểm xem như phần tiền lời. Trong khi đó, nếu tôm sú thiệt hại trong giai đoạn này coi như người nuôi trắng tay, số tiền bảo hiểm được nhận chỉ khoảng phân nửa vốn đầu tư. Như vậy, người nuôi tôm thẻ nếu bị thiệt hại ở giai đoạn từ 50 ngày tuổi trở lên chắc chắn sẽ có lời khi được bảo hiểm, còn người nuôi tôm sú nếu cũng thiệt hại ở giai đoạn này sẽ lỗ từ 50% vốn đầu tư trở lên.

Vì sao lại có sự phân biệt như vậy? Câu giải thích còn chưa rõ ràng và cách tính hiện tại sẽ kích thích người nuôi chọn nuôi tôm thẻ chân trắng để được lợi hơn khi tham gia bảo hiểm; ngược lại, người nuôi tôm sú sẽ không mặn mà tham gia “cuộc chơi” này.

bài và ảnh: Ngọc Tùng
Báo điện tử sài gòn tiếp thị media

Xem thêm trong: Tin bảo hiểm liên quan