4:28 sáng - Chủ Nhật Tháng Mười Một 19, 2017

Thẩm định giá công: Tránh lẫn lộn chức năng

Thẩm định giá công: Tránh lẫn lộn chức năng

Thẩm định giá công: Tránh lẫn lộn chức năng

(baodautu.vn) Tình trạng “vừa đá bóng, vừa thổi còi” về thẩm định giá, đặc biệt là lĩnh vực bảo hiểm, ngân hàng sẽ chấm dứt nếu Luật Giá được thông qua.
Tuy nhiên, tình trạng này có nguy cơ tái diễn nếu quy định về thẩm định giá công không được chặt chẽ. Chiều mai (8/11), Quốc hội sẽ thảo luận về nội dung này.

Những năm gần đây, hoạt động thẩm định giá ở Việt Nam ngày càng sôi động, nhất là thẩm định giá bất động sản, thẩm định giá doanh nghiệp, thẩm định giá tài sản công. Thế nhưng, hành lang pháp lý cho hoạt động này còn quá nhiều bất cập.

Báo cáo của Chính phủ trước Quốc hội về hoạt động thẩm định giá nhận định, tình trạng các doanh nghiệp “vừa đá bóng, vừa thổi còi” trong lĩnh vực bảo hiểm, ngân hàng diễn ra khá phổ biến.

Cụ thể, ngân hàng khi cho khách hàng vay tiền sẽ định giá tài sản thế chấp thấp, còn doanh nghiệp kinh doanh bảo hiểm sẽ tự mình tiến hành định giá tài sản của khách hàng tham gia bảo hiểm. Đây là nguyên nhân khiến việc định giá thiếu khách quan, gây thiệt thòi cho khách hàng.

Trước bất cập trên, Bộ Tài chính đang xây dựng Dự thảo Luật Giá, đưa thẩm định giá trở thành ngành kinh doanh có điều kiện. Người làm công tác thẩm định giá được Nhà nước cấp thẻ thẩm định viên về giá và hoạt động hành nghề tại doanh nghiệp thẩm định giá. Doanh nghiệp thẩm định giá được thành lập theo quy định của Luật Doanh nghiệp, được Bộ Tài chính cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ thẩm định giá theo quy định, phải đảm bảo có đủ số lượng thẩm định viên về giá đăng ký hành nghề theo quy định của pháp luật.

Bộ Tài chính hy vọng, quy định trên sẽ chấm dứt tình trạng “vừa đá bóng, vừa thổi còi” của các doanh nghiệp. Thế nhưng, song song với quy định trên, Bộ Tài chính cũng đề xuất, thẩm định giá tài sản công sẽ không giao cho doanh nghiệp tư nhân thực hiện như hiện nay, mà sẽ giao cho Nhà nước đảm nhiệm. Đề xuất này lại dấy lên lo ngại về tình trạng “vừa đá bóng, vừa thổi còi” diễn ra ở khu vực thẩm định giá công.

TS. Vũ Đình Ánh (Viện Nghiên cứu thị trường giá cả) cho rằng, cần cân nhắc sự cần thiết của tổ chức thẩm định giá của Nhà nước, vì cơ quan nhà nước có thể thuê công ty thẩm định giá khi cần thiết.

Còn TS. Nguyễn Ngọc Tuấn, Chủ tịch Hội Thẩm định giá Việt Nam cũng cho rằng,  nên giao thẩm định giá cho doanh nghiệp tư nhân làm. “Nhà nước chỉ nên làm những công việc mà không có doanh nghiệp và tư nhân nào làm, hoặc doanh nghiệp và tư nhân không làm nổi, còn khi doanh nghiệp đã và đang làm tốt công việc đó, thì Nhà nước cần tập trung vào việc quản lý để công việc đó sao cho minh bạch và hiệu quả”.

Nhiều chuyên gia kinh tế cũng cho rằng, nên xã hội hóa hoạt động thẩm định giá tài sản công. Bởi nếu Bộ Tài chính “ôm” công tác thẩm định giá, bộ máy hành chính sẽ càng phải phình to. Hơn nữa, lực lượng và trình độ cán bộ, công chức hiện nay cũng khó đáp ứng được nhu cầu thẩm định giá. Chưa kể, để Bộ Tài chính vừa tham gia định giá, vừa tiến hành thẩm định giá là không nên.

Một doanh nghiệp thẩm định giá cho rằng, cơ quan nhà nước đứng ra thẩm định giá sẽ gây lẫn lộn giữa chức năng quản lý nhà nước với hoạt động tư vấn, kinh doanh. Vì vậy, nếu Nhà nước tham gia hoạt động này, thì phải hoạt động dưới mô hình doanh nghiệp, nhằm đảm bảo độc lập 2 chức năng trên. Tuy nhiên, thay vì “ôm việc”, Nhà nước chỉ cần đưa ra chế tài xử phạt nghiêm khắc nếu doanh nghiệp lợi dụng hoạt động thẩm định giá để trục lợi.

Trước những ý kiến trên, Bộ Tài chính cho rằng, Nhà nước vừa là người mua, vừa là người bán lớn nhất trên thị trường hiện nay. Song việc trao quyền thẩm định giá tài sản công cho doanh nghiệp tư đã xảy ra tình trạng tài sản nhà nước bị các doanh nghiệp này đẩy giá lên, hoặc dìm giá xuống. Hơn nữa, doanh nghiệp thẩm định giá  hoạt động vì  lợi nhuận nên không thể mở rộng chi nhánh ngay một lúc ra mọi vùng, miền. Trong khi đó, nhu cầu thẩm định giá tài sản công của Nhà nước diễn ra ở mọi nơi.

Vì vậy, việc cơ quan quản lý nhà nước thực hiện thẩm định giá hoặc thành lập Hội đồng thẩm định giá để thực hiện thẩm định giá trong một số trường hợp là cần thiết và đáp ứng được yêu cầu quản lý nhà nước, quản lý tài sản thuộc sở hữu nhà nước, đảm bảo hoạt động của nền kinh tế khi phát sinh nhu cầu thẩm định giá ở những địa bàn khó khăn. Tại nhiều nước trên thế giới như Anh, Singapore, Thái Lan, Australia, New Zealand…, thẩm định giá cũng được chia thành thẩm định giá công và thẩm định giá tư. Thẩm định giá khu vực tư cũng có thể được chính phủ thuê để thẩm định giá tài sản công trong một số trường hợp cần thiết.
Dự kiến, chiều 8/11 và sáng 18/11, Quốc hội sẽ thảo luận Dự thảo Luật Giá, trong đó có nội dung thẩm định giá.

Thùy Liên

Báo Đầu tư – Cơ quan của Bộ Kế hoạch và Đầu tư

Xem thêm trong: Tin bảo hiểm liên quan