3:42 chiều - Thứ Bảy Tháng Hai 22, 2020

Quỹ Bảo vệ chủ hợp đồng bảo hiểm (Kỳ 2)

Quỹ Bảo vệ chủ hợp đồng bảo hiểm (Kỳ 2)

Quỹ Bảo vệ chủ hợp đồng bảo hiểm (Kỳ 2)

(Petrotimes) – Trong kỳ trước Quỹ Bảo vệ chủ hợp đồng bảo hiểm (Kỳ 1) tác giả đã trình bày thực tiễn thực hiện của Quỹ Bảo vệ chủ hợp đồng bảo hiểm tại Việt Nam và một số nước trên thế giới. Ở kỳ này, tác giả muốn chứng minh sự cần thiết của việc thành lập quỹ này tại Việt Nam.

Tại sao cần bảo vệ chủ Hợp đồng bảo hiểm khi DNBH gặp khó khăn về tài chính?

Thứ nhất, sự phá sản của một DNBH cũng đồng nghĩa với việc Chủ hợp đồng bảo hiểm sẽ không được bảo vệ bởi hợp đồng bảo hiểm. Việc không được thanh toán quyền lợi bảo hiểm khi xảy ra sự kiện bảo hiểm hay quyền lợi bảo hiểm đáo hạn cùng với các chi phí phát sinh có liên quan để thu xếp tham gia bảo hiểm tại DNBH khác có thể sẽ đặt gánh nặng tài chính đối với chủ hợp đồng bảo hiểm. Đặc biệt, trong lĩnh vực bảo hiểm nhân thọ, những người già sẽ không thể mua hợp đồng bảo hiểm nhân thọ mới bởi vì phí bảo hiểm quá cao hay các hạn chế đối với các điều kiện về tuổi và sức khỏe. Vì vậy, việc chuyển giao hợp đồng có thể giúp chủ hợp đồng bảo hiểm tiếp tục duy trì hợp đồng bảo hiểm của mình ở các DNBH mới.

Thứ hai, khi một DNBH bị phá sản, Chủ hợp đồng bảo hiểm sẽ rất khó nhận được đầy đủ thanh toán bồi thường đã xác định theo thỏa thuận tại hợp đồng bảo hiểm. Vấn đề này có thể tác động trực tiếp đến hoạt động kinh doanh cũng như cuộc sống của Chủ hợp đồng bảo hiểm. Việc Quỹ Bảo vệ chủ hợp đồng bảo hiểm đứng ra bồi thường ở một mức nhất định sẽ giúp chủ hợp đồng bảo hiểm giảm nhẹ những khó khăn của mình.
Thứ ba, thông tin không cân xứng giữa chủ hợp đồng bảo hiểm và các DNBH về tình hình tài chính của các DNBH đang gây ra những lo ngại đáng kể. Do vậy, rất khó để nói rằng chủ hợp đồng bảo hiểm có thể tiếp cận, đánh giá một cách chính xác khả năng tài chính của DNBH. Nếu Chủ hợp đồng bảo hiểm phải chịu hoàn toàn trách nhiệm với tư cách là chủ nợ của các DNBH, thì họ có thể sẽ không tham gia bảo hiểm, hay nói cách khác điều này sẽ hạn chế sự phát triển của thị trường bảo hiểm. Nếu hình thành Quỹ Bảo vệ chủ hợp đồng bảo hiểm, Chủ hợp đồng bảo hiểm sẽ cảm thấy yên tâm hơn khi sử dụng các sản phẩm và dịch vụ bảo hiểm.

Thứ tư, thậm chí ngay cả khi một hệ thống giám sát cẩn trọng được thực hiện trong một thị trường bảo hiểm mang tính cạnh tranh cao thì vẫn tồn tại nguy cơ phá sản mà bất kỳ DNBH nào cũng phải đối mặt. Trong trường hợp phá sản, thông thường trách nhiệm bảo vệ chủ hợp đồng bảo hiểm đặt lên vai ngành bảo hiểm mà đại diện là các DNBH trước khi nhận được sự hỗ trợ từ phía ngân sách Nhà nước. Để làm được điều này, việc hình thành Quỹ Bảo vệ chủ hợp đồng bảo hiểm được đóng góp bởi tất cả các DNBH trong thị trường có thể là một trong những biện pháp hợp lý.

Quỹ bảo vệ chủ hợp đồng bảo hiểm đóng góp gì cho nền kinh tế?

Thứ nhất, bảo vệ những chủ hợp đồng bảo hiểm không chuyên nghiệp. Những cá nhân tham gia bảo hiểm không chuyên nghiệp thường gặp bất lợi khi đánh giá khả năng tài chính của DNBH do thông tin không cân xứng của DNBH và chủ hợp đồng bảo hiểm. Bên cạnh đó, các vấn đề liên quan đến quản lý tài chính của các doanh nghiệp trong lĩnh vực bảo hiểm cũng được đánh giá là phức tạp hơn nhiều so với các doanh nghiệp thuộc các lĩnh vực khác. Do vậy, những chủ hợp đồng bảo hiểm không chuyên nghiệp, bên cạnh các quy định về đảm bảo tình hình tài chính lành mạnh, họ cũng có thể được bảo vệ lợi ích của mình thông qua Quỹ Bảo vệ chủ hợp đồng bảo hiểm. Mặt khác, khi DNBH sụp đổ, có thể tạo nên gánh nặng tài chính đối với chủ hợp đồng bảo hiểm khi ký kết những hợp đồng bảo hiểm mới. Đặc biệt, sẽ rất khó khăn cho những hợp đồng bảo hiểm nhân thọ mới vì phí bảo hiểm sẽ gia tăng tương ứng với độ tuổi tham gia. Do vậy, việc chuyển giao hợp đồng bảo hiểm sang một DNBH khác với sự hỗ trợ của Quỹ Bảo vệ chủ hợp đồng bảo hiểm sẽ giúp tiếp tục duy trì hiệu lực của hợp đồng, giảm gánh nặng tài chính khi phải ký kết hợp đồng mới của chủ hợp đồng bảo hiểm.

Thứ hai, duy trì niềm tin đối với công chúng. Một DNBH phá sản và chủ hợp đồng bảo hiểm không được bảo vệ một cách chính đáng, công chúng sẽ mất niềm tin vào không chỉ DNBH bị phá sản mà vào các DNBH khác. Kết quả là khách hàng sẽ từ chối tham gia bảo hiểm, gây nên một sự tác động sâu rộng đến sự phát triển của thị trường bảo hiểm. Ngoài ra, ngay cả khi chủ hợp đồng bảo hiểm được bồi thường đầy đủ thì họ cũng khó có thể được thanh toán ngay do phải chờ đợi thủ tục thanh lý và phân chia tài sản của DNBH. Vấn đề này có thể tác động trực tiếp tới đời sống và hoạt động sản xuất kinh doanh của họ. Do vậy, việc hình thành Quỹ Bảo vệ chủ hợp đồng bảo hiểm sẽ góp phần giải quyết những khó khăn trên, duy trì niềm tin của công chúng vào thị trường bảo hiểm, qua đó thúc đẩy sự phát triển của thị trường này.

Thứ ba, góp phần thúc đẩy cạnh tranh giữa các thị trường. Nhiều DNBH lớn của nước ngoài đã tham gia vào các Quỹ bảo vệ chủ hợp đồng bảo hiểm ở nước họ, cơ chế này cho phép bảo vệ khách hàng của DNBH đó tại tất cả các nước DNBH  được phép cung cấp dịch vụ bảo hiểm. Do vậy, nếu một nước xây dựng Quỹ bảo vệ chủ hợp đồng bảo hiểm cho các DNBH tại nước đó thì khách hàng của các DNBH trong nước và nước ngoài cũng sẽ nhận được sự đối xử cân bằng hơn, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh của các DNBH trong nước. Ngoài ra, cơ chế an toàn này cũng bảo đảm môi trường cạnh tranh bình đẳng giữa các DNBH với các ngân hàng thương mại. Hiện nay, trong hệ thống ngân hàng thương mại đã có các quỹ bảo hiểm tiền gửi, trong khi đó hoạt động của thị trường bảo hiểm và hệ thống ngân hàng ngày càng có sự liên kết thì thị trường bảo hiểm lại thiếu đi một cơ chế tượng tự hệ thống bảo hiểm tiền gửi của ngân hàng. Vì vậy, việc xây dựng một Quỹ Bảo vệ chủ hợp đồng bảo hiểm, không những bảo vệ quyền lợi của chủ hợp đồng bảo hiểm mà còn góp phần hỗ trợ các DNBH trong việc cạnh tranh bình đẳng với các ngân hàng thương mại.

Thứ tư, tạo ra một sân chơi bình đẳng giữa các chủ thể tham gia vào lĩnh vực tài chính (ngân hàng, bảo hiểm) và giữa các doanh nghiệp trên thị trường bảo hiểm. Khi không có Quỹ Bảo vệ chủ hợp đồng bảo hiểm, cơ quan giám sát sẽ ngăn chặn sự phá sản của DNBH, đặc biệt là những doanh nghiệp có quy mô lớn, thông qua việc thực hiện áp đặt các quy định ngặt nghèo để giảm thiểu nguy cơ phá sản của DNBH. Điều này sẽ dẫn đến việc hạn chế tính cạnh tranh của thị trường bảo hiểm. Do vậy, việc xây dựng Quỹ Bảo vệ chủ hợp đồng bảo hiểm sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ các cơ quan quản lý và giám sát về lĩnh vực bảo hiểm xử lý tốt các trường hợp DNBH bị phá sản mà không làm cho các khách hàng phải chịu tổn thất nhiều về mặt tài chính. Bảo vệ chủ hợp đồng bảo hiểm thông qua cơ chế này sẽ không những góp phần thúc đẩy tính cạnh tranh của thị trường bảo hiểm, mà chủ hợp đồng bảo hiểm còn được bảo đảm một mức bồi thường nhất định.

Hà Chung
Petrotimes.vn

Xem thêm trong: Kinh doanh bảo hiểm